Przed nami kolejny ważny moment w trwającym nieustannie od lat dyskursie na temat kredytów frankowych.
29 kwietnia br. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma się pochylić nad pytaniami zadanymi przez Sąd Okręgowy w Gdańsku, które dotyczą kwestii wciąż różnie rozstrzyganych w polskim orzecznictwie.
Miejmy nadzieję, że Trybunał i tym razem wskaże sądom właściwą drogę i przyczyni się do poprawy sytuacji Kredytobiorców w Polsce. Co prawda obecnie w Polsce Frankowicze wygrywają większość spraw przeciwko bankom, ale sprawy trwają wiele lat i istnieje wciąż wiele istotnych kwestii, które wymagają wyjaśnienia.
Poniżej przypominamy, na jakie pytania Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma odpowiedzieć 29 kwietnia br. w sprawie o sygn. C-19/20.
- W skrócie o co chodzi: Czy zawarcie przez strony umowy aneksu zmieniającego klauzule indeksacyjne może przywrócić ważność umowy?
Treść pytania: „Czy art. 3. ust 1. i 2. w zw. art. 4. ust 1. w zw. z art. 6 ust 1. i art. 7 ust 1. Dyrektywy Rady 93/13 EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95, s. 29) winien być rozumiany w ten sposób, że sąd krajowy ma obowiązek stwierdzenia nieuczciwości (w rozumieniu art. 3 ust 1. Dyrektywy) warunku umowy zawartej z konsumentem także wówczas, gdy w dacie orzekania na skutek dokonanej przez strony w formie aneksu zmiany treści umowy, warunek został zmieniony tak, że nie ma charakteru nieuczciwego, a stwierdzenie nieuczciwości warunku w jego pierwotnym brzmieniu może skutkować upadkiem (unieważnieniem) całej umowy?”
- W skrócie o co chodzi: Czy można usunąć tylko część klauzuli indeksacyjnej bez zastępowania jej jakimkolwiek przepisem prawa i bez stwierdzania nieważności całej umowy kredytowej, jeśli jest to korzystne dla Kredytobiorcy?
Treść pytania: „Czy art. 6 ust 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 zdanie 2 oraz art. 2. Dyrektywy Rady 93/13/ EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95, s. 29) winien być rozumiany w ten sposób, że zezwala sądowi krajowemu na stwierdzenie nieuczciwości tylko niektórych elementów warunku umownego dotyczącego ustalanego przez bank kursu wymiany waluty, do której indeksowany jest udzielony konsumentowi kredyt (tak jak w postępowaniu głównym) tj. przez eliminację zapisu dotyczącego ustalanej jednostronnie i w niejasny sposób marży banku będącej składową kursu wymiany, a pozostawienie jednoznacznego postanowienia odnoszącego się do średniego kursu banku centralnego (Narodowego Banku Polskiego), co nie rodzi potrzeby zastąpienia wyeliminowanej treści jakimkolwiek przepisem prawa, a skutkować będzie przywróceniem rzeczywistej równowagi pomiędzy konsumentem a przedsiębiorcą, choć zmieni istotę zapisu dotyczącego spełnienia świadczenia przez konsumenta z korzyścią dla niego?”
- W skrócie o co chodzi: Czy mimo, że w przepisach krajowych wprowadzono szczegółowe wymogi dotyczące sposobu formułowania klauzul indeksacyjnych, w dalszym ciągu interes publiczny nie pozwala na „odfrankawianie” umów kredytowych przez sądy?
Treść pytania: „Czy art. 6. ust. 1. w związku z art. 7. ust 1. Dyrektywy Rady 93/13/ EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95, s. 29) należy rozumieć w ten sposób, że nawet w sytuacji wprowadzenia przez ustawodawcę krajowego środków zapewniających zapobieganie stałemu stosowaniu nieuczciwych warunków umownych, takich jak badany w postępowaniu głównym, poprzez wprowadzenie przepisów nakładających na banki obowiązek szczegółowego określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut, na podstawie którego wyliczana jest kwota kredytu, rat kapitałowo-odsetkowych oraz zasad przeliczania na walutę wypłaty albo spłaty kredytu, interes publiczny sprzeciwia się stwierdzeniu nieuczciwości tylko niektórych elementów warunku umownego w sposób opisany w pytaniu drugim?”
- W skrócie o co chodzi: Czy stwierdzenie nieważności umowy kredytowej ma skutek wsteczny (tak jakby umowy nigdy nie było) czy od momentu, w którym sąd stwierdza tę nieważność? Czy przedawnienie roszczeń zaczyna bieg od dnia orzeczenia sądu?
Treść pytania: „Czy brak obowiązywania umowy, o którym mowa w art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/ EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95, s. 29), stanowiący rezultat wyłączenia nieuczciwych warunków umownych, określonych w art. 2. lit a) w zw. z art. 3. Dyrektywy, należy rozumieć w ten sposób, że jest to sankcja, która może nastąpić jako rezultat konstytutywnego orzeczenia sądu wydanego na wyraźne żądanie konsumenta z konsekwencjami od momentu zawarcia umowy tj. ex tunc, a roszczenia restytucyjne konsumenta i przedsiębiorcy stają się wymagalne wraz z uprawomocnieniem się wyroku?”
- W skrócie o co chodzi: Czy w sprawie, w której Kredytobiorca żąda stwierdzenia nieważności umowy kredytowej sąd musi go poinformować o skutkach takiego rozstrzygnięcia, w tym możliwych roszczeniach banku, nawet jeśli nie zostały zgłoszone przez bank w tym postępowaniu i nawet jak Kredytobiorca jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika?
Treść pytania: „Czy art. 6. ust 1. Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95, s. 29) w związku z art. 47. Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 30 marca 2010 r. (Dz. Urz. UE. C Nr 83, str. 389) należy rozumieć w ten sposób, że nakłada on na sąd krajowy obowiązek informowania konsumenta, który zgłosił żądanie stwierdzenia nieważności umowy w związku z eliminacją warunków nieuczciwych, o skutkach prawnych takiego rozstrzygnięcia, w tym także o możliwych roszczeniach restytucyjnych przedsiębiorcy (banku), nawet nie zgłoszonych w danym postępowaniu a także takich, których zasadność nie jest jednoznacznie przesądzona, nawet w sytuacji, gdy konsument jest reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika?”